Balıkesir'deki böbrek kanseri ameliyatına Cerrahpaşa'dan uzaktan robotik katkı

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa çatısı altında yürütülen uygulamayla, Balıkesir'deki böbrek ameliyatına Prof. Dr. Murat Dilmener Hastanesi'nden uzaktan robotik cerrahi desteği sunuldu.

Antalya'da gerçekleştirilen Ürolojik Cerrahi Derneği Kongresi çerçevesinde, Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde tedavi altındaki erkek hastaya uygulanan robot destekli parsiyel nefrektomi (böbrekte bulunan kitlenin çıkarılması) operasyonuna, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof.

Dr. Bülent Önal, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Prof. Dr.

Murat Dilmener Hastanesi'nden dahil oldu. Antalya'daki kongre salonunda bulunan ulusal ve uluslararası çok sayıda üroloji uzmanı, ameliyatı canlı yayın üzerinden takip etti. Bu uygulamayla, ayrı şehirlerdeki deneyimli cerrahi ekiplerin teknolojik altyapı üzerinden aynı anda birlikte çalışabilmesine olanak tanındı.

İstanbul'daki hastaneyle Balıkesir arasında oluşturulan teknolojik bağlantı aracılığıyla Prof. Dr. Önal, Balıkesir'de çalışan Prof.

Dr. Şakir Ongün ve Doç. Dr.

Çağdaş Şenel'in yer aldığı cerrahi ekiple eş zamanlı koordinasyon sağlayarak görev yaptı. Türkiye'de A grubu kategorisinde yer alan bu ileri düzey onkolojik cerrahi girişimde kullanılan uzaktan cerrahi yöntemi, ayrı merkezlerde görevli uzmanların tek bir ameliyat sürecinde buluşmasına imkan vermesiyle öne çıkıyor. Ameliyatta, sağlıklı böbrek dokusunu olabildiğince muhafaza ederek böbrekteki kitleyi çıkarmayı hedefleyen parsiyel nefrektomi tekniğine başvuruldu.

Üst düzey cerrahi hassasiyet isteyen bu uygulama, uzaktan cerrahi teknolojilerinin karmaşık operasyonlarda kullanılma potansiyelini göstermesi bakımından önem arz ediyor. Ameliyattan önce iki hastanenin de internet altyapısı 2 hafta süresince testten geçirildi. AA muhabirine açıklama yapan Prof.

Dr. Bülent Önal, robotik uzaktan cerrahinin uygulanabilmesi için iki merkezde de robotik cerrahi altyapısı olması ve güçlü bir internet bağlantısının kurulması gerektiğini dile getirdi. Önal, uzaktan yapılan ameliyatlarda cerrahın hareketlerinin diğer merkeze aynı anda iletilmesinin önemini vurgulayarak, bu hareketlerin gecikerek aktarılması halinde operasyonun akıcı biçimde yürütülemeyeceğini söyledi.

Bu sebeple Cerrahpaşa ve Balıkesir üniversitelerinin internet altyapılarının mühendislerce yaklaşık iki hafta süreyle sınandığını belirten Önal, yapılan ölçümler sonrasında cerrahi işlemin gecikmesiz gerçekleştirilebileceğinden emin hale geldiklerini ifade etti. Bir göz kırpmanın yaklaşık 400 milisaniye sürdüğünü aktaran Önal, robotik cerrahi açısından 300 milisaniyelik bir gecikmenin dahi çok uzun sayıldığını ve veri iletimindeki gecikmenin 50 ila 100 milisaniye aralığında bulunması gerektiğini bildirdi.

Önal, uzaktan cerrahinin sadece hekimlerin yaptığı bir işlem olarak görülmemesi gerektiğini, uygulamanın arkasında güçlü bir teknolojik ve mühendislik altyapısı yer aldığını belirterek, farklı disiplinlerin birlikte çalışmasının zorunlu olduğunu anlattı. Ameliyat edilen hastada böbrek kanseri bulunduğunu açıklayan Önal, operasyonla böbreği muhafaza edip kanserli dokuyu çıkarmayı ve sağlıklı böbrek dokusunu geride bırakmayı amaçladıklarının altını çizdi.

Önal, ameliyat boyunca operasyonu Balıkesir'deki ekibin yürüttüğünü, gerektiğinde Cerrahpaşa ekibinin de katkı verdiğini ifade ederek şu açıklamalarda bulundu: "Bu tür bir ameliyatta hem Balıkesir Tıp Fakültesi Üroloji Bölümü'nden hem Cerrahpaşa'dan tecrübeli arkadaşlarımız bulunuyor. Böylece uzaktan güçlerimizi bir araya getiriyoruz.

Başka bir ifadeyle, ameliyat esnasında Balıkesir'deki arkadaşlarımız operasyonu yürütürken, herhangi bir durum ortaya çıktığında biz de Cerrahpaşa'dan katkı sağlıyoruz. Bu sayede hastalar, belirli merkezlere gitmek zorunda kalmadan bulundukları yerde cerrahi hizmetlerden en iyi biçimde yararlanma olanağına kavuşuyor." Tecrübeli cerrahlar, farklı merkezlerdeki meslektaşlarına gerçek zamanlı rehberlik sunuyor.

Robotik uzaktan cerrahi (telesurgery), cerrahlar ayrı merkezlerde görev yapsa da robotik sistemler üzerinden ameliyatlara uzaktan dahil olabilmelerini sağlıyor. Bu teknolojiye eşlik eden tele-mentoring yaklaşımı da tecrübeli cerrahların başka merkezlerde çalışan meslektaşlarına gerçek zamanlı rehberlik yapmalarına ve uzmanlık desteği vermelerine imkan tanıyor.

Bu yöntemler; ileri cerrahi birikimin sağlık kuruluşları arasında aktarılması, cerrahi eğitim imkanlarının geliştirilmesi ve uzmanlık isteyen sağlık hizmetlerine ulaşımın artırılması bakımından yeni olanaklar yaratıyor. Söz konusu uygulamada hastanın güvenliği, cerrahi ekiplerin koordinasyonu ve merkezler arasındaki iletişim öncelikli tutuluyor.

Uygulamaya geçirilen bu çalışma, ileri teknolojilerin sağlık hizmetleriyle bütünleştirilmesi yönünden önemli bir gelişme olarak görülüyor. Ayrı şehirlerde çalışan uzman hekimleri aynı ameliyat sürecinde buluşturan yöntem, robotik cerrahinin gelecekte kullanılabileceği alanlar bakımından yeni imkanları gündeme getiriyor.